Site icon Tempi – Attualità è infurmazioni in Corsica è in altrò

Ùn hè ancu detta a messa – Pedru-Felice Cuneo-Orlanducci

Un mondu parsunali è particulari pintu è cuntatu cù i codici litararii di a distopia, mischiata à u prisentu, à a scienza-finzioni ed à lu fantasticu. Nuveddi par a maiora parti urighjinali, alluntanati di a litaratura corsa tradiziunali è facendu a cilibrazioni ‘lla lingua cirnesa, saltendu d’un universu à l’altru, stunenta di chjarezza.

A litaratura hè colma di cuntradizzioni, ci sò rumanzi corti è sturietti longhi. St’ultimi sò i me prifiritti, com’iddi sò i prifiritti di u lettoru corsu mi pari. U rumanzu t’hà una fini nicissaria, ed a nuvedda suspidenca u tempu, ùn si compia mai. Sò pezzi di vita in l’aria, filati è missi insembiu in un’opara cumuna, millai di stundetti à l’odori di ricordi par ognunu, pruvemu da abbrancalli mentri dui o trè pagini, semu abbandunati da l’autori à sta riflissioni, “ch’aghju lettu ghjust’avali?”. Tandu, s’è a criazioni corsa ùn hà mai abbracciatu u rumanzu, forsa ch’ùn era micca l’eredi naturali ‘lla noscia tradizioni urali è litararia. Com’è traducia stu bisognu primurosu è subitanu circhendu da trasfurmà cù i paroli u prisentu inchjappivuli. In lu rumanzu, a vita si spula d’una pagina à l’altra, ma a nuvedda ni faci saetti rimpitini di l’esistenza umana.

Un hè ancu detta a messa. Di chì missa parlemu? A sta littura, mi pari chì sentu i paroli prununciati à l’avvicinanza di l’attrachju, un attrachju più scuru chì lucinosu prontu à spinghjassi subbitu com’è u restu ‘lli civilisazioni, mondi, chì t’hani campatu un tempu, è dopu sò smariti com’è sò nati. Tutt’i civilisazioni si sò spenti in la pruntezza, dopu à calchì eventu denzanu, è s’è a Corsica piddava stu caminu funestu, monda opari avariani accumpagnatu sta caduta. Esistarà tandu una “tiuria di u sfundamentu” à l’usu cirnesu, sta fini vicina, cuntata da l’autori cù parechji analugii ghjudiziosi. Vi possu mintuà l’astrunavi ‘lla nuvedda “A mezu à niente”, purtendu innu so cori l’abbandonu di calchì omi è donni, urfaneddi ‘lla Tarra, luttendu contru à lu scumpientu d’un nemicu scunnisciutu in lu spaziu infinitu.

“Ariola”. U topos litarariu latinu ‘lla trista è bedda elegia da l’evucazioni ed a mimoria di l’asgiu d’oru cirnesu, ughjettu di tanti scritti com’era nanzu la Roma smarita, sti ricordi di vita cunsarvati oghji in lu vicculu ‘lli petri vechji, senza più nimu par tramandalli: “Viaghju pè ste machje di ciò chì fù un paese, un’umanità. Si disceta u ventu à mezu à i vistichi.” p.53

“A cosa mi ghjoverianu quess’ore di vita in più ch’o mi porgu? A nunda, postu ch’ùn e puderia passà chè in a resignazione di pettu a l’ineluttevule. Scunfitta!” – Scunfitta, p.15

Una missa firmendu l’anunziamentu di l’ultimu ghjudicamentu par l’umanità. In l’epica ughjinca, saria una scelta empia di verità. Eppuru u narratori hè lu ricusu di stu fatum, ultima luci sprirendu sempri un soprasaltu ‘lla sucità chì, forsa, t’hà da alzassi insembiu di a so scunfitta ginirali.

“U dumane ùn esiste micca senza l’oghje, ch’ùn si pò cuncipì senza l’eri”  – Un’orma, p.27

Un libru chì sconta i rigretti ed i piccatacci ad a tarra chì t’hani tralasciatu l’omi, da lu corpu è da lu ciarbeddu. St’abbandonu ‘lla tarra, prima rumpitura accaduta à la Corsica, à l’iniziu di a so caduta. Disprezzu versu a natura, richezza di tandu, oghji vinduta, cumprata è stimata com’è sti cosi senza valori. Cinismu stremu ‘llu mondu mudernu chì, di u sulaghju abbundantu è fecondu, n’hà fattu una scarsia cunsumatta da i marcati ed i marcanti ‘llu XXIesimu seculu. Surghjenta di lotti senza fini, hè divintata un’ughjettu di puteru troncatu in lu spaziu, di a stessa manera ch’idda hè truncata a sucità. U narratori pidda parti à u spittaculu di sta caduta, cù l’ochja di l’usservatori ch’hà fighjulatu a natura campà filici, com’è u faciani l’anziani ch’hani datu un nomu à li stiddi, ed una trinca à li nivuli. Capiscia a vita ‘lli staghjoni, i culori ‘lla frundulanza framezu à lu vaghjimu è senta l’odori di l’acqua chì corri in la vadina. Usi naturali ch’erani nosci, manera di campà ch’avemu persu à stessu tempu chì l’isula cirnesa hè intrata in la mudernità.

Hè divintatu un bisognu, forsa una nicissità. Bisognu à rompa la curtezza di l’attualità cù a finzioni ed a criazioni litararia, rompa lu muvimentu mediaticu sfrinatu par mustrà i ligami trà li fatti è filà un prisentu schjaritu d’una pagina à l’altra, chì u scrivanu campa fora ‘llu tempu. Meddu, pò lampà un’uchjata nant’à l’avvena. Opara à li stinti e sintimi sicuri, cù u rispechju dubbitosu d’un avvena chì piddarà a via di u Purgatoriu par ognunu davantu à a dumanda d’una sucità assicagnata, stracciata da l’inghjustizia ed i battagli interni. Tandu u solu escitoghju. A cundannazioni par certi, u pardonu par l’altri. “Beati sò quelli nucenti ch’ùn anu mai cunnisciutu l’ultimu muscu di a dannazione.” Dannazione, p.95 .

A l’innucenti chì t’hani missu i so spirenzi in a fratiddanza trà l’omi, si firmarà l’ultimi cridenzi cù la so ineguità. A paci ùn hè micca un fattu naturali, à l’inversu ‘lla guerra. Raconti di guerri contru à un nemicu stranu nutritu da l’omu stessu ed u so ciarbeddu auto-distruttori, sin’à ghjunghja ad a fini, à l’impussibilità d’avanzà, com’è l’astrunavi tralasciata in l’attesa ‘lla fini.

Un hè ancu detta a messa, scrittu da Pedru-Felice Cuneo-Orlanducci, Scudo Edizioni, 2019

Exit mobile version